مقدمهٔ شاملو، در نخستین چاپ کتاب در ۱۳۵۴، دو واکنش مخالف قوی را موجب
شد. واکنش نخست از سوی کسانی که حافظ را عارفی حافظ قرآن میدانستند و در
مقدمهٔ شاملو حافظ کفرگویی مخالف معاد و باورهای دینی، حداقل در نیمهٔ
دوم زندگی شاعرانهاش، دانسته شدهاست صورت گرفت و واکنش مخالف دیگر از
سوی کسانی صورت گرفت که نسبت به روش شاملو در تصحیح دیوان حافظ اعتراض
داشتند و این روش را ذوقی و غیر علمی میدانستند. شاملو در مقدمهٔ منتشر
شده در چاپ نخست روش متقدمین را غیرعلمی و نادرست برمیشمارد و وعده
میدهد در کتاب دیگری به نام
حواشی و یاداشتها توضیحات کاملی در
مورد نسخههای مورد استفاده و اسناد تاریخی و استدلالهایاش به همهٔ این
مسایل پاسخ دهد اما در آخرین ویرایش مقدمه که هرگز بهطور رسمی اجازهٔ
انتشار پیدا نکردهاست مینویسد:«در پایان مقدمهٔ چاپِ اولِ غزلها وعده
کردیم که مجلدِ اول این کتاب- شاملِ یادداشتهای مربوط به نخستین سی غزلِ
متن – به زودی درآید که نیامد. وعده را مکرر نمیکنیم. باقیماندهٔ عمرِ
ما انتظارِ فضایی را که در آن گرزهٔ گاوسر پاسخ منطق نباشد خوشبینی
نمیکند.»
قابل ذکر است که این نظر هم با نظریات دینداران، و هم کسانی که از
زاویهٔ غیر دینی به غزلیات حافظ نگریستهاند، تناقض دارد. به طور مثال،
حتی داریوش آشوری نیز در کتاب «عرفان و رندی در شعر حافظ»، حافظ را یک عارف میداند.
تصحیح شاملو از دیوان حافظ مورد نقد بسیاری از حافظ پژوهان، از جمله بهاءالدین خرمشاهی قرار گرفتهاست.
مقدمهٔ احمد شاملو بر حافظ شیراز پس از انقلاب در ایران اجازه چاپ نیافت و کتاب بدون مقدمه منتشر گردید. مرتضی مطهری در رد نظریات شاملو، کتابی با عنوان تماشاگه راز نوشت و کار شاملو در تغییر ابیات عزلهارا تحریف دیوان حافظ خواند و، بدون اینکه نامی از احمد شاملو ببرد، مردود شمرد.
منبع: ویکیپدیا فارسی
دانلود مقدمه شاملو:
http://www.shabah.info/documents/HaafezIntro.pdf
جستجو....
کل نمایش:
نویسندگان:
